TMS ile Migren Tedavisi

TMS ile Migren Tedavisi

Migren Tedavisinde TMS: İlaçsız ve Yeni Bir Koruyucu Tedavi Seçeneği Olabilir mi?

Migren yalnızca baş ağrısı değildir. Saatler hatta günler sürebilen zonklayıcı ağrı, bulantı, ışık ve sese hassasiyet, görme bozuklukları ve günlük yaşamdan kopmaya neden olabilen ciddi bir nörolojik hastalıktır. Yeni yayımlanan kapsamlı bir bilimsel derleme, beyindeki ağrı ağlarını manyetik uyarılarla düzenleyen TMS ile migren tedavisinin, özellikle ilaçlardan yeterli fayda göremeyen migren hastalarında umut verici bir seçenek olabileceğini gösteriyor.

Son yıllarda migren tedavisindeki en önemli değişimlerden biri, migrenin yalnızca damarlarla ilişkili bir baş ağrısı olarak değil, beynin birbiriyle bağlantılı ağlarını etkileyen karmaşık bir nörolojik bozukluk olarak değerlendirilmesidir. Bu yeni bakış açısı, migren TMS tedavisi gibi beyin ağlarını doğrudan hedefleyen nöromodülasyon yöntemlerine ilgiyi artırmaktadır.

Migren Neden Bu Kadar Önemli?

Migren dünya çapında 1 milyardan fazla insanı etkiliyor ve özellikle genç ve orta yaşlı yetişkinlerde yaşam kalitesini ciddi biçimde bozabiliyor.

Migren atağı sırasında yalnızca ağrı görülmez. Hastalarda;

• bulantı ve kusma,
• ışığa ve sese hassasiyet,
• baş dönmesi,
• görsel belirtiler,
• konsantrasyon güçlüğü,
• iş ve sosyal yaşamda ciddi kayıplar

ortaya çıkabilir.

Bugün migrenin önlenmesinde çok sayıda ilaç kullanılmaktadır. Ancak bazı hastalar bu ilaçlardan yeterince fayda görmezken, bazıları yan etkiler nedeniyle tedaviyi sürdürememektedir.

Bu nedenle özellikle ilaçsız migren tedavisi, kronik migren tedavisi, migrene ne iyi gelir, migren nasıl geçer ve ilaçlara dirençli migren tedavisi gibi konular hem hastaların hem de bilim dünyasının yoğun ilgi gösterdiği alanlardır.

TMS Tedavisi Nedir?

TMS – Transkranial Manyetik Stimülasyon, beynin belirli bölgelerine dışarıdan kontrollü manyetik uyarılar verilmesini sağlayan, ameliyat veya anestezi gerektirmeyen bir nöromodülasyon yöntemidir.

Tedavi sırasında kafa derisine yerleştirilen özel bir cihaz, beynin hedeflenen bölgesine kısa manyetik uyarılar gönderir. Amaç, migren sırasında bozulmuş olan beyin ağlarının çalışma biçimini yeniden düzenlemektir.

Bu nedenle TMS ile migren tedavisi, klasik ağrı kesicilerden farklı bir mantıkla ele alınmaktadır. Ağrı ortaya çıktıktan sonra yalnızca ağrıyı baskılamak yerine, migren ve ağrı kontrolüyle bağlantılı beyin ağlarının aktivitesini değiştirmek hedeflenir.

TMS ile Migren Tedavisi Nasıl Etki Edebilir?

Migren geçmişte daha çok damarlarla ilişkili bir hastalık olarak düşünülüyordu. Bugün ise migrenin; ağrı işleme, duyusal hassasiyet, duygu düzenleme ve beyin bölgeleri arasındaki iletişimde bozulmalarla ilişkili karmaşık bir nörolojik hastalık olduğu daha iyi anlaşılıyor.

Araştırmalarda migren hastalarında bazı beyin ağlarının birbirleriyle iletişiminde bozukluklar görüldüğü ve başarılı TMS tedavilerinden sonra bu bağlantıların kısmen normale yaklaşabildiği bildiriliyor.

Başka bir ifadeyle: TMS tedavisi yalnızca ağrıyı baskılamaya değil, ağrıyı üreten ve yöneten beyin ağlarını yeniden düzenlemeye çalışıyor. Bu özellik, TMS tedavisinin migren araştırmalarındaki en dikkat çekici yönlerinden biridir.

Migren TMS Tedavisinde Hangi Beyin Bölgeleri Hedefleniyor?

Migren araştırmalarında özellikle iki bölge öne çıkıyor:

1. Motor Korteks – M1

Beynin hareketleri kontrol eden bölgesi olarak bilinse de M1 aynı zamanda ağrının işlenmesi ve baskılanmasıyla ilişkili beyin ağlarının önemli bir parçasıdır.

M1’e uygulanan yüksek frekanslı TMS’nin bazı çalışmalarda;

• migren atağı sıklığını,
• ağrı şiddetini,
• ilaç kullanımını

azalttığı bildirildi.

Bu nedenle motor korteks TMS migren tedavisi, TMS ile migren üzerine yapılan klinik araştırmaların önemli hedeflerinden biridir.

2. Sol Dorsolateral Prefrontal Korteks – DLPFC

DLPFC beynin özellikle karar verme, duygu düzenleme ve ağrının algılanmasıyla ilişkili önemli bir bölgesidir.

Bu bölgeye uygulanan yüksek frekanslı TMS’nin bazı çalışmalarda;

• migren günlerini,
• ağrı şiddetini,
• fonksiyon kaybını

azalttığı görüldü.

Daha da önemlisi, TMS-EEG çalışmalarında sol DLPFC’nin uyarılmasının beynin ön ve temporal bölgeleri arasındaki bağlantıları güçlendirdiği ve bu değişimin migren sıklığı ile ağrı şiddetindeki azalmayla ilişkili olduğu gösterildi.

Yüksek Frekanslı TMS Migren Tedavisinde Neden Öne Çıkıyor?

Bilimsel çalışmalarda yüksek frekanslı TMS tedavisi, yani genellikle 8–20 Hz ve üzerindeki protokoller, migren açısından daha umut verici sonuçlar sağladığı gösterilmiştir.

Özellikle motor korteks ve sol DLPFC üzerine uygulanan yüksek frekanslı TMS tedavisinin bazı çalışmalarda migren sıklığı ve ağrı şiddetini azalttığı bildirildi. Bunun nedeni TMS tedavisinin yalnızca uyarılan noktayı değil, o bölgenin bağlantılı olduğu geniş beyin ağlarını da etkileyebilmesi olabilir.

Vücudumuzda ağrıyı yalnızca algılayan değil, aynı zamanda baskılayan doğal sinir sistemleri de vardır. Araştırmacılara göre TMS tedavisi ; beynin yukarıdan aşağı doğru çalışan doğal ağrı baskılama sistemlerini aktive edebilir.

Motor korteks ve DLPFC’nin uyarılması;

• talamus,
• beyin sapı,
• frontal-limbik ağlar,
• trigeminovasküler sistem

gibi ağrı işlenmesinde rol alan bölgelerin çalışma biçimini değiştirebilir. Bu nedenle TMS tedavisinin etkisi yalnızca uygulamanın yapıldığı birkaç dakika veya seans süresiyle sınırlı olmayabilir.

Beyinde oluşan nöroplastisite, yani beynin kendini yeniden düzenleme kapasitesi sayesinde etkiler bazı hastalarda tedavi sonrasında da devam edebilir.

TMS ile Migren Tedavisi Gerçekten Etkili mi?

Bilimsel çalışmalarda yüksek frekanslı DLPFC TMS tedavisi uygulaması dört hafta sonunda atak sıklığı, ağrı şiddeti ve ağrı süresinde daha belirgin azalma sağladı.

Başka bir bilimsel çalışmada TMS tedavisi alan hastaların %42’sinde migren günlerinde en az %50 azalma görüldü.

Dolayısıyla TMS ile migren tedavisi işe yarıyor mu? sorusunun bilimsel açıdan en doğru yanıtı şudur: klinik araştırmalar özellikle yüksek frekanslı TMS’nin migren sıklığı, ağrı şiddeti ve fonksiyon kaybını azaltabileceğini göstermektedir.

İlaçlara Dirençli Kronik Migrende TMS Tedavisi

Yeni çalışmaların en ilginç alanlarından biri, klasik tedavilere yanıt vermeyen hastalar. İlaç tedavilerine rağmen kronik migreni devam eden hastalarda hızlandırılmış iTBS uygulandı.

Tedavi sonrasında;

• aylık baş ağrılı günlerde,
• ilaç kullanılan günlerde,
• ağrı şiddetinde

iyileşmeler bildirildi.

Aynı zamanda bazı beyin elektriksel aktivite göstergelerinde ve bilişsel ölçümlerde de olumlu değişiklikler görüldü. TMS tedavisinin gelecekte ilaçların yerine değil, bazı hastalarda ilaçlara ek veya ilaçlara yanıt alınamadığında alternatif bir tedavi seçeneği olarak değerlendirilebileceğini görülmektdir.

Bu nedenle özellikle kronik migren tedavisi, geçmeyen migren tedavisi, ilaçlara dirençli migren ve migren için ilaçsız tedavi arayan hastalarda TMS Tedavisi giderek daha fazla kullanılmaktadır.

Her Migren Hastasına Aynı TMS Tedavisi Uygulanır mı?

Hayır. Yeni araştırmaların en önemli mesajlarından biri de bu. İnsanların beyin ağları birbirinden farklıdır. Bu nedenle araştırmacılar artık yalnızca anatomik olarak “sol DLPFC”yi bulmakla yetinmeyip, kişinin beyin bağlantılarına göre kişiselleştirilmiş hedefleme yöntemleri üzerinde çalışıyor. Bu nedenle geleceğin TMS tedavisi muhtemelen: “Herkese aynı protokol” yerine “kişinin beyin ağına göre hedeflenen tedavi” olacaktır.

TMS ile Migren Tedavisinin Avantajları Nelerdir?

TMS tedavisinin migren açısından en önemli özelliklerinden biri non-invaziv olmasıdır.

Yani:

• cerrahi işlem gerektirmez,
• beyne elektrot yerleştirilmez,
• anestezi gerektirmez,
• sistemik ilaç kullanılmaz.

Bu nedenle özellikle koruyucu migren ilaçlarını kullanamayan veya yeterli yanıt alamayan hastalarda araştırılmaktadır.

TMS tedavisinin genel olarak güvenli ve tolere edilebilir bir yöntem olduğunu belirtiyor.

TMS Tedavisi Migreni Kesin Olarak Tedavi Eder mi?

Hayır. Bilimsel veriler umut verici olmakla birlikte TMS Migreni kesin olarak tedavi eder diyebilmek mümkün değil.

Migren TMS Tedavisi Kimler İçin Düşünülebilir?

TMS tedavisinin migren tedavisindeki yeri hasta özelinde değerlendirilmelidir. Özellikle sık migren atağı yaşayan, kronik migreni bulunan, standart koruyucu tedavilerden yeterli yarar göremeyen veya bazı ilaçları yan etkileri nedeniyle kullanamayan hastalarda TMS tedavisi seçeneği hekim tarafından değerlendirilebilir.

Ancak TMS her baş ağrısına uygulanacak standart bir tedavi değildir. Öncelikle baş ağrısının gerçekten migren olup olmadığı ve başka bir nedene bağlı bulunup bulunmadığı değerlendirilmelidir.

Özellikle ilk kez ortaya çıkan çok şiddetli baş ağrısı, yeni nörolojik kayıp, bilinç değişikliği, ateş, travma sonrası baş ağrısı veya alışılmış migren karakterinin belirgin biçimde değişmesi durumunda doğrudan “migren” kabul edilmeden tıbbi değerlendirme yapılması gerekir.

Migren İçin TMS Tedavisi Kaç Seans Uygulanır?

Migren TMS tedavisi kaç seans? sorusunun bugün için herkes için geçerli tek bir cevabı bulunmamaktadır. Bilimsel çalışmalarda hedef bölge, uyarım frekansı, seans sayısı ve toplam manyetik uyarı sayısı açısından farklı protokoller kullanılmıştır. Bu nedenle depresyon tedavisinde olduğu gibi her migren hastası için kabul edilmiş tek bir standart TMS protokolünden söz etmek henüz mümkün değildir.

Tedavi planı hastanın; migren tipi, aylık migren günü sayısı, geçmiş tedavilere yanıtı, eşlik eden hastalıkları ve seçilen TMS protokolüne göre belirlenmelidir.

TMS Migren Atağına mı, Migreni Önlemeye mi Yöneliktir?

Bu konuda kullanılan TMS yöntemini ayırmak önemlidir. Bilimsel çalışmaların ağırlıklı konusu migren profilaksisi, yani gelecekteki migren ataklarının sıklığını ve şiddetini azaltmaya yönelik tekrarlayan TMS tedavisi uygulamalarıdır.

Dolayısıyla hastanın “atak sırasında ağrıyı geçirmek” ile “gelecekteki atakları azaltmak” hedefleri birbirinden ayrılarak değerlendirilmelidir.

TMS Tedavisinin Yan Etkileri Var mı?

TMS tedavisi genel olarak non-invaziv bir yöntemdir ve sistemik ilaç tedavilerinden farklı olarak ilacın tüm vücuda yayılmasına bağlı yan etkiler oluşturmaz.

Bununla birlikte “tamamen yan etkisiz” demek doğru değildir. TMS tedavisi sırasında veya sonrasında bazı kişilerde uygulama bölgesinde rahatsızlık, kafa derisinde hassasiyet veya baş ağrısı gibi geçici yakınmalar görülebilir. TMS tedavisinin nadir fakat önemli riskleri ve kontrendikasyonları nedeniyle uygulama öncesinde uygun tıbbi değerlendirme yapılmalıdır.

Bu nedenle tedavi mutlaka TMS tedavisi konusunda deneyimli bir hekim tarafından hastanın bireysel özellikleri değerlendirilerek planlanmalıdır.

TMS ile Migren Tedavisi ve Klasik Migren Tedavileri Birbirinin Alternatifi mi?

Her zaman değil. Migren tedavisi çoğu zaman tek bir yöntemden oluşmaz. Akut atak tedavileri, koruyucu ilaçlar, CGRP hedefli tedaviler, botulinum toksin uygulamaları, yaşam tarzı düzenlemeleri ve uygun hastalarda TMS tedavi yöntemleri yöntemleri farklı klinik durumlarda değerlendirilebilir.

TMS tedavisinin gelecekteki olası rolü, tüm bu tedavileri ortadan kaldırmak değil; özellikle seçilmiş hastalarda ilaç dışı veya mevcut tedavilere ek bir tedavi seçeneği oluşturmaktır.

Bilimin Geldiği Nokta Ne?

Yüksek frekanslı TMS, migrenin korunma tedavisinde umut verici, ilaçsız ve non-invaziv bir nöromodülasyon seçeneği olarak görülmektedir.

Özellikle motor korteks (M1) ve sol DLPFC en fazla çalışılan hedeflerdir ve klinik çalışmalarda;

-migren günlerinde azalma,

-ağrı şiddetinde düşme,

– ilaç ihtiyacında azalma

– migrene bağlı günlük yaşam kaybında iyileşme bildirilmiştir.

Migren yalnızca bir “baş ağrısı” değil, beynin ağrı ve duyusal işleme ağlarını etkileyen karmaşık bir nörolojik hastalıktır. TMS tedavisi ise ağrı kesici vermek yerine bu beyin ağlarının çalışma biçimini değiştirmeyi hedefleyen farklı bir tedavi yaklaşımıdır.

Bugünkü bilimsel veriler, özellikle yüksek frekanslı TMS tedavisinin klasik migren önleyici ilaçlardan yeterli fayda göremeyen veya bu ilaçları tolere edemeyen hastalarda değerlendirilmesi gereken umut verici bir tedavi seçeneği olduğunu gösteriyor.

Bilimsel çalışmaların sonuçları TMS tedavisinin migren ağrısını yalnızca bastırmıyor; bozulmuş ağrı ağlarını yeniden düzenlenmesine yardımcı olduğunu göstermektedir.

TMS ile Migren Tedavisi Hakkında Sık Sorulan Sorular

TMS migrene iyi gelir mi?

Özellikle motor korteks ve sol DLPFC’ye uygulanan yüksek frekanslı TMS tedavisinin migren günlerini ve ağrı şiddetini azaltabileceği bilimsel çalışmalarda gösterilmiştir.

TMS ile migren tedavisi ilaçsız mıdır?

TMS tedavisinin kendisi sistemik ilaç kullanılmadan uygulanan non-invaziv bir nöromodülasyon yöntemidir. Ancak bu, hastanın mevcut migren ilaçlarının otomatik olarak bırakılması gerektiği anlamına gelmez. Tedavi planı hekim tarafından kişiselleştirilmelidir.

Kronik migren TMS ile tedavi edilebilir mi?

Kronik migrende TMS ve diğer nöromodülasyon teknikleri üzerine çok sayıda yapılan klinik çalışmalarda özellikle standart tedavilere yeterli yanıt vermeyen hastalarda umut verici sonuçlar bildirilmiştir.

Migren TMS tedavisi ağrılı mıdır?

TMS tedavisi cerrahi veya anestezi gerektirmez. Uygulama sırasında kafa derisinde vurma, kasılma veya rahatsızlık hissedilebilir. Tolerans kişiden kişiye değişebilir.

Migren için TMS tedavisi kaç seans yapılır?

Migren profilaksisinde araştırılan TMS tedavisi protokollerinde seans sayısı ve uyarım parametreleri değişmektedir. Bu nedenle bugün için her hastaya uygulanabilecek tek ve standart bir seans sayısı bulunmamaktadır.

TMS tedavisi migreni tamamen geçirir mi?

Mevcut bilimsel veriler TMS tedavisinin migreni kesin olarak ortadan kaldırdığını göstermemektedir. Amaç uygun hastalarda atakların sıklığını, şiddetini, süresini veya ilaç gereksinimini azaltmaktır.

TMS tedavisi migren atağını önleyebilir mi?

TMS tedavisinin migren atakları sayısını ve şiddetinde azalma sağlayabildiği bilimsel çalışmalarda bildirmiştir.

TMS tedavisi ile migren tedavisinde beynin neresi uyarılır?

TMS tedavisi araştırmalarında en fazla incelenen hedefler motor korteks (M1) ve sol dorsolateral prefrontal kortekstir (DLPFC).

Migren için TMS tedavisi mi, botoks mu daha iyi?

Bunlar farklı mekanizmalarla çalışan tedavilerdir ve hangi yaklaşımın uygun olduğu migrenin tipi, sıklığı, önceki tedaviler ve hastanın klinik özelliklerine göre değişir. Birinin tüm hastalar için diğerinden daha iyi olduğu söylenemez.

TMS tedavisi migren ilaçlarının yerine geçer mi?

Günümüzde TMS tedavisinin her hastada migren ilaçlarının yerini aldığı söylenemez. Bazı hastalarda tamamlayıcı veya ilaç tedavisinin uygun olmadığı durumlarda alternatif bir nöromodülasyon seçeneği olarak değerlendirilebilir.

Auralı migrende TMS uygulanabilir mi?

TMS tedavisi auralı migren dahil farklı migren gruplarında araştırılmıştır. Ancak kullanılacak TMS tipi, tedavinin akut veya koruyucu amaçlı olması ve hastanın klinik özellikleri birlikte detaylı bir şekilde değerlendirilmelidir.

TMS ile migren tedavisi, beynin migren ve ağrı kontrolüyle ilişkili bölgelerine kontrollü manyetik uyarılar uygulanarak migren ataklarının sıklığını, ağrı şiddetini ve ilaç ihtiyacını azaltmayı amaçlayan, ameliyat ve anestezi gerektirmeyen non-invaziv bir nöromodülasyon tedavi seçeneğidir. Özellikle yüksek frekanslı TMS tedavisinin motor korteks (M1) ve sol dorsolateral prefrontal korteks (DLPFC) üzerine uygulanması migrenin koruyucu tedavisinde kullanılmaktadır.

Kaynaklar:

1. Siokas V, Marogianni C, Liampas I, Sokratous M, Tsirelis D, Dardioti S, et al. Therapeutic Applications of rTMS in Migraine Prophylaxis. Journal of Integrative Neuroscience. 2026;25(9):52992. doi: 10.31083/JIN52992.

2.Mohamad Safiai NI, Mohamad NA, Basri H, et al. High-frequency repetitive transcranial magnetic stimulation at dorsolateral prefrontal cortex for migraine prevention: A systematic review and meta-analysis. Cephalalgia. 2022;42(10):1071–1085. doi: 10.1177/03331024221092423.

3.Repetitive Transcranial Magnetic Stimulation in Migraine: Clinical Outcomes and Neurobiological Mechanisms—A Systematic Review. 2026. PubMed PMID: 42188681.

4.Lan L, Zhang X, Li X, Rong X, Peng Y. Efficacy of repetitive transcranial magnetic stimulation on chronic migraine: A meta-analysis. Meta-analysis of randomized controlled trials. PubMed PMID: 36504667.

5.Song P, Li S, Shao Y, Zhu S, Wang Y, Xu P, et al. High frequency-rTMS of the left DLPFC relieve headaches and enhance frontal-temporal connectivity in migraine. Clinical Neurophysiology. 2025;173:166–172. doi: 10.1016/j.clinph.2025.03.019.

6.Misra UK, Kalita J, Bhoi SK. High-rate repetitive transcranial magnetic stimulation in migraine prophylaxis: a randomized, placebo-controlled study. Journal of Neurology. 2013;260:2793–2801. doi: 10.1007/s00415-013-7072-2.

7.Misra UK, Kalita J, Bhoi SK. High frequency repetitive transcranial magnetic stimulation (rTMS) is effective in migraine prophylaxis: an open labeled study. Neurological Research. 2012;34:547–551. doi: 10.1179/1743132812Y.0000000045.

8.Shah J, Dhull P, Somasekharan M, Soni R, Gupta S. Repetitive transcranial magnetic stimulation for prophylactive treatment of chronic migraine: A randomised, single-blind, parallel-group, sham-controlled trial. Neurology Asia. 2022;27:137. doi: 10.54029/2022mau.

9.Leahu P, Bange M, Ciolac D, Scheiter S, Matei A, Gonzalez-Escamilla G, et al. Increased migraine-free intervals with multifocal repetitive transcranial magnetic stimulation. Brain Stimulation. 2021;14:1544–1552. doi: 10.1016/j.brs.2021.10.383.

10.Todorov V, Bogdanova D, Tonchev P, Milanov I. Repetitive transcranial magnetic stimulation over two target areas, sham stimulation and topiramate in the treatment of chronic migraine. Comptes Rendus de l’Académie Bulgare des Sciences. 2020;73:1298–1305. doi: 10.7546/CRABS.2020.09.15.

11.Zhen Z, Li Y, Zhou J, Li H, Zalesky A, Cash R, et al. Prospective open-label trial of personalised connectivity-guided transcranial magnetic stimulation therapy for migraine. The Journal of Headache and Pain. 2026;27:44. doi: 10.1186/s10194-026-02273-7.

12.Lipton RB, Dodick DW, Silberstein SD, Saper JR, Aurora SK, Pearlman SH, et al. Single-pulse transcranial magnetic stimulation for acute treatment of migraine with aura: a randomised, double-blind, parallel-group, sham-controlled trial. Lancet Neurology. 2010;9(4):373–380. doi: 10.1016/S1474-4422(10)70054-5.

• Bu içerik bilimsel çalışmaların sonuçlarından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her hangi bir tedavi önerisinde bulunmamaktadır; tıbbi muayene, tanı veya kişiye özel tedavi önerisinin yerine geçmez.